เรียนรู้กฎหมาย ไม่ยากอย่างที่คิด

คำถามว่า กฎหมายคืออะไร ? คำถามง่าย ๆ แบบนี้ ทุกวันนี้ก็ยังถกเถียงกันอยู่ว่าคืออะไรกันแน่ เพราะว่ามีการให้ความหมายของคำว่า กฎหมาย แตกต่างกันไป เพราะแต่ละคนที่ให้ความหมายของคำว่า กฎหมาย มีแนวคิดเกี่ยวกับกฎหมายแตกต่างกันไป อย่างไรก็ตามยังมีแนวคิดที่ยอมรับตรงกัน อยู่ 4 ประการคือ

1. กฎหมาย ต้องเป็นกฎเกณฑ์ (norm) หมายถึงเป็นข้อกำหนดบังคับที่มีมาตรฐาน (ไม่มีคำว่าสองมาตรฐาน) ใช้ตัดสินความประพฤติของแต่ละบุคคลว่าถูกหรือผิด
2. กฎหมาย ต้องกำหนดความประพฤติของคน ให้ทำหรือห้ามทำพฤติกรรมใด ๆ แต่ไม่เกี่ยวกับเหตุสุดวิสัยอื่น ๆ ที่นอกเหนือการควบคุมของบุคคล เช่น คนเกิดเป็นลมบ้าหมูและชักกระตุกไปโดนคนอื่น นั่นหมายถึงว่าการกระทำต้องเกิดจากเจตนานั้นถึงจะมีกฎหมายเข้าไปกำหนดความประพฤติของคน
3. กฎหมาย ต้องทำการบังคับในกรณีที่ฝ่าฝืนกฎหมาย - ถ้าฝ่าฝืนกฎหมายต้องถูกบังคับ หรือหมายถึงลงโทษด้วยวิธีการต่าง ๆ ได้แก่ ประหาร จำคุก กักขัง ปรับ ริบทรัพย์ หรือทางกฎหมายแพ่งและพานิชย์มีการบังคับเป็นโมฆะหรือโมฆียะ
4. กฎหมายมีการบังคับใช้เป็นกิจลักษณะ หมายถึง ไม่มีการเลือกปฏิบัติ เพื่อหลีกเลี่ยงการก่อให้เกิดความวุ่นวายในสังคม

ถ้าไม่เข้ากฎเกณฑ์ทั้งสี่ข้อ หรือต่างไปนี้ข้อใดข้อหนึ่งก็ไม่ถือว่าเป็นกฎหมาย